Ağıtlar

GİRİŞ

Ağıtlar Kitabı İ.Ö. 586'da Yeruşalim'in yıkılışı, sürgün ve bu yıkımın sonuçları üzerine yakılan beş ağıttan oluşmaktadır. Kitabın ilk dört bölümü akrostiş biçimde yazılmıştır. Ayetler sırasıyla İbrani alfabesinin harfleriyle başlar. Yalnız üçüncü bölümde üçer ayet aynı harfle başlıyor. Kitap genellikle yas niteliği taşımakla birlikte, geleceğe umut ve Tanrı'ya güven de görülmektedir. Ağıtlar, İ.Ö. 586 yılında İsrailliler'in yaşadığı ulusal felaketin anısına her yıl tutulan yas ve oruç günlerinde tapınmada Yahudiler'ce kullanılır.

Ana Hatlar:

1:1-22 Yeruşalim'in acıları

2:1-22 Yeruşalim'in cezası

3:1-66 Ceza ve umut

4:1-22 Yeruşalim'in viraneye dönmesi

5:1-22 Merhamet için edilen dua

1

1. Ağıt

 ¹O kent ki, insan doluydu,

Nasıl da tek başına kaldı şimdi!

Büyüktü uluslar arasında,

Dul kadına döndü!

Soyluydu iller arasında,

Angarya altına düştü!

 ²Geceleyin acı acı ağlıyor,

Yanaklarında gözyaşı;

Avutan tek kişi bile yok

Bunca oynaşı arasında.

Dostları ona hainlik etti,

Düşman oldu.

 ³Yahuda acı çekip ağır kölelik ettikten sonra

Sürgün edildi,

Ulusların arasında oturuyor,

Ama rahat bulamıyor.

O sıkıntıdayken ardına düşenler ona yetişti.

 ⁴Siyon'a giden yollar yas tutuyor,

Çünkü bayramlara gelen yok.

Bütün kapıları ıssız, kâhinleri* inliyor,

Erden kızları sıkıntıda, kendisi de acı çekiyor.

 ⁵Hasımları başa geçti, düşmanları rahat içinde.

Çok isyan ettiği için RAB ona acı çektiriyor,

Yavruları hasımlarının gözü önünde sürgüne gitti.

 ⁶Siyon kızının* bütün güzelliği uçtu,

Önderleri otlak bulamayan geyiklere döndü,

Dermanları kesildi

Kendilerini kovalayanların önünde.

 ⁷Yeruşalim sıkıntı içinde başıboş dolaşırken

Eski günlerdeki varlığını anımsıyor.

Halkı hasmının eline düşüp de

Yardımına koşan çıkmayınca,

Hasımları haline bakıp

Yıkılışına güldüler.

 ⁸Yeruşalim büyük günah işledi,

Bu yüzden kirlendi.

Ona saygı duyanların hepsi

Şimdi onu hor görüyor,

Çünkü onu çıplak gördüler.

O da inleyip öbür yana dönüyor.

 ⁹Kirliliği eteklerindeydi,

Sonunu düşünmedi;

Bu yüzden düşüşü korkunç oldu,

Avutanı yok.

“Ya RAB, düşkün halimi gör,

Çünkü düşmanım kazandı!”

 ¹⁰Değerli her şeyine düşman el uzattı.

Tapınağına başka ulusların girdiğini gördü,

Topluluğuna girmesini yasakladığın uluslar.

 ¹¹Halkı inleyip ekmek arıyor,

Yeniden güçlerine kavuşmak için

Değerli neleri varsa ekmekle değiştiler;

“Bak da gör, ya RAB, ne kadar sefil oldum.”

 

 ¹²“Ey sizler, yoldan geçenler,

Sizin için önemi yok mu bunun^z?

Bakın da görün, başıma gelen dert gibisi var mı?

Öyle bir dert ki, RAB öfkesinin alevlendiği gün

Başıma yağdırdı onu.

 ¹³Ateş saldı yukarıdan,

Kemiklerimin içine işledi ateş;

Ağ serdi ayaklarıma,

Geri çevirdi beni;

Mahvetti, baygın kaldım bütün gün.

 ¹⁴İsyanlarım boyunduruğa döndü,

RAB'bin eliyle birbirine tutturulup

Boynuma geçirildi, gücüm tükendi.

Rab karşı duramadığım

İnsanların eline verdi beni.

 ¹⁵Hiçe saydı beni savunan yiğitleri,

Gençlerimi kırıp geçirmek için çağrı yaptı ordulara,

Rab erden Yahuda kızını

Üzüm sıkma çukurunda çiğnedi adeta.

 

 ¹⁶“Ağlıyorum bunlara,

Gözlerimden yaşlar boşanıyor;

Çünkü beni avutan,

Canımı tazeleyen benden uzak.

Çocuklarım şaşkına döndü,

Çünkü düşmanım üstün çıktı.”

 

 ¹⁷Siyon ellerini açmış,

Ama onu avutan yok.

RAB Yakup soyuna karşı buyruk verdi,

Komşuları ona hasım olsun, dedi.

Yeruşalim aralarında paçavraya döndü.

 

 ¹⁸“RAB haklıdır, çünkü buyruğuna karşı geldim.

Şimdi dinleyin, ey halklar, çektiğim acıyı görün;

Erden kızlarım, gençlerim sürgüne gitti.

 ¹⁹Oynaşlarımı çağırdım,

Ama aldattılar beni.

Yeniden güçlerine kavuşmak için yiyecek ararken

Kâhinlerimle önderlerim kentte can verdi.

 ²⁰Gör, ya RAB, ne sıkıntılar çektiğimi,

İçim kanıyor, yüreğim buruk,

Çünkü çok asilik ettim;

Dışarıda kılıç beni çocuklarımdan ayırmakta,

İçerdeyse ölüm kol gezmekte.

 ²¹İnlediğimi duydular,

Beni avutan olmadı.

Bütün düşmanlarım başıma gelen felaketi duydu,

Sen yaptın diye sevinçten coştular.

İlan ettiğin günü getir,

Onlar da benim gibi olsunlar.

 ²²Yaptıkları her kötülüğü anımsa,

İsyanlarımdan ötürü bana ne yaptınsa onlara da yap;

Çünkü sürekli inliyor, baygınlık geçiriyorum.”

2

2. Ağıt

 ¹Rab öfkelenince Siyon kızını* nasıl bulutla kapladı!

İsrail'in görkemini gökten yere fırlattı,

Öfkelendiği gün ayağının taburesini anımsamadı.

 ²Yakup soyunun yaşadığı her yeri acımadan yuttu,

Yahuda kızının surlu kentlerini gazabıyla yıktı,

Yerle bir etti onları,

Krallığını ve önderlerini alçalttı.

 ³Kızgın öfkesiyle İsrail'in gücünü^a kökünden kesti,

Düşmanın önünde sağ elini onların üstünden çekti,

Çevresini yiyip bitiren alevli ateş gibi Yakup soyunu yaktı.

 ⁴Düşman gibi yayını gerdi,

Hasım gibi sağ elini kaldırdı,

Göz zevkini okşayan herkesi öldürdü,

Gazabını Siyon kızının çadırı üstüne ateş gibi döktü.

 ⁵Rab adeta bir düşman olup İsrail'i yuttu,

Bütün saraylarını yutup surlu kentlerini yıktı,

Yahuda kızının feryadını, figanını arşa çıkardı.

 ⁶Bahçe çardağını söker gibi kendi çardağını söküp attı,

Buluşma yerini yok etti,

RAB Siyon'da bayram ve Şabat* günlerini unutturdu,

Şiddetli öfkesi yüzünden kralı da kâhini de reddetti.

 ⁷Rab sunağını attı,

Tapınağını terk etti;

Siyon saraylarını çeviren surları düşman eline bıraktı.

Bayram gününde olduğu gibi,

Düşman RAB'bin Tapınağı'nda sevinç çığlıkları attı.

 ⁸RAB Siyon kızının surlarını yıkmaya karar verdi,

İpi gerdi ve yıkmaktan el çekmedi,

İç ve dış surlara yas tutturdu,

İkisinin de gücü tükendi.

 ⁹Siyon'un kapıları yere battı,

RAB kapı sürgülerini kırıp yok etti,

Kralıyla önderleri başka ulusların arasında kaldı,

Kutsal Yasa uygulanmaz oldu,

Peygamberlerine RAB'den görüm gelmiyor artık.

 ¹⁰Siyon kızının ileri gelenleri suskun, yere oturmuş,

Başlarına toprak saçıp çul kuşanmışlar,

Yeruşalim'in erden kızları yere eğmiş başlarını.

 

 ¹¹Gözlerim tükenmekte ağlamaktan,

İçim kanıyor;

Halkımın yıkımından

Yüreğim sızlıyor,

Çünkü kent meydanlarında çocuklarla bebekler bayılmakta.

 ¹²Kent meydanlarında yaralılar gibi bayılıp

Can çekişirken annelerinin bağrında,

“Ekmekle şarap nerede?” diye soruyorlar annelerine.

 ¹³Senin için ne diyeyim?

Ey Yeruşalim kızı*, seni neye benzeteyim?

Ey Siyon'un erden kızı, sana neyi örnek göstereyim de

Seni avutayım?

Sendeki gedik deniz kadar büyük,

Kim sana şifa verebilir?

 ¹⁴Peygamberlerin senin için boş ve anlamsız görümler gördüler.

Suçunu ortaya çıkarsalardı, eski gönencine kavuşabilirdin;

Oysa seni ayartacak boş görümler gördüler.

 ¹⁵Yoldan geçen herkes el çırparak seninle alay ediyor,

Yeruşalim kızına baş sallayıp ıslık çalarak,

“Bütün dünyanın sevinci, güzellik simgesi dedikleri kent bu mu?” diyorlar.

 ¹⁶Düşmanlarının hepsi seninle alay etti,

Islık çalıp diş gıcırdatarak,

“Onu yuttuk” diyorlar,

“İşte beklediğimiz gün, sonunda gördük onu.”

 ¹⁷RAB düşündüğünü yaptı,

Geçmişte söylediği sözü yerine getirdi,

Yıktı, acımadı,

Düşmanı senin haline sevindirdi,

Hasımlarını güçlü kıldı^b.

 ¹⁸Halk Rab'be yürekten feryat ediyor.

Ey Siyon kızının surları,

Gece gündüz gözyaşın sel gibi aksın!

Dinlenme, gözüne uyku girmesin!

 ¹⁹Kalk, gece her nöbet başında haykır,

Rab'bin huzurunda yüreğini su gibi dök!

Her sokak başında açlıktan bayılan çocuklarının başı için O'na ellerini aç.

 

 ²⁰“Bak, ya RAB, gör! Kime böyle yaptın?

Kadınlar çocuklarını, sevgili yavrularını mı yesin?

Kâhinle peygamber Rab'bin Tapınağı'nda mı öldürülsün?

 ²¹Gençler, yaşlılar sokaklarda, yerlerde yatıyor,

Kılıçtan geçirildi erden kızlarımla gençlerim,

Öfkelendiğin gün öldürdün onları, acımadan boğazladın.

 ²²Bir bayram günü davet eder gibi

Beni dehşete düşürenleri davet ettin her yandan.

RAB'bin öfkelendiği gün kaçıp kurtulan,

Sağ kalan olmadı.

Sevgiyle büyüttüğüm çocuklarımı

Düşmanım yok etti.”

3

3. Ağıt

 ¹RAB'bin gazap değneği altında acı çeken adam benim.

 ²Beni güttü,

Işıkta değil karanlıkta yürüttü.

 ³Evet, dönüp dönüp bütün gün bana elini kaldırıyor.

 ⁴Etimi, derimi yıprattı, kemiklerimi kırdı.

 ⁵Beni kuşattı,

Acı ve zahmetle sardı çevremi.

 ⁶Çoktan ölmüş ölüler gibi

Beni karanlıkta yaşattı.

 ⁷Çevreme duvar çekti, dışarı çıkamıyorum,

Zincirimi ağırlaştırdı.

 ⁸Feryat edip yardım isteyince de

Duama set çekiyor.

 ⁹Yontma taşlarla yollarımı kesti,

Dolaştırdı yollarımı.

 ¹⁰Benim için O pusuya yatmış bir ayı,

Gizlenmiş bir aslandır.

 ¹¹Yollarımı saptırdı, paraladı,

Mahvetti beni.

 ¹²Yayını gerdi, okunu savurmak için

Beni nişangah olarak dikti.

 ¹³Oklarını böbreklerime sapladı.

 ¹⁴Halkımın önünde gülünç düştüm,

Gün boyu alay konusu oldum türkülerine.

 ¹⁵Beni acıya doyurdu,

Bana doyasıya pelinsuyu içirdi.

 ¹⁶Dişlerimi çakıl taşlarıyla kırdı,

Kül içinde diz çöktürdü bana.

 ¹⁷Esenlik yüzü görmedi canım,

Mutluluğu unuttum.

 ¹⁸Bu yüzden diyorum ki,

“Dermanım tükendi,

RAB'den umudum kesildi.”

 ¹⁹Acımı, başıboşluğumu,

Pelinotuyla ödü anımsa!

 ²⁰Hâlâ onları düşünmekte

Ve sıkılmaktayım.

 ²¹Ama şunu anımsadıkça umutlanıyorum:

 ²²RAB'bin sevgisi hiç tükenmez^c,

Merhameti asla son bulmaz;

 ²³Her sabah tazelenir onlar,

Sadakatin büyüktür.

 ²⁴“Benim payıma düşen RAB'dir” diyor canım,

“Bu yüzden O'na umut bağlıyorum.”

 ²⁵RAB kendisini bekleyenler,

O'nu arayan canlar için iyidir.

 ²⁶RAB'bin kurtarışını sessizce beklemek iyidir.

 ²⁷İnsan için boyunduruğu gençken taşımak iyidir.

 ²⁸RAB insana boyunduruk takınca,

İnsan tek başına oturup susmalı;

 ²⁹Umudunu kesmeden yere kapanmalı,

 ³⁰Kendisine vurana yanağını dönüp

Utanca doymalı;

 ³¹Çünkü Rab kimseyi sonsuza dek geri çevirmez.

 ³²Dert verse de,

Büyük sevgisinden ötürü yine merhamet eder;

 ³³Çünkü isteyerek acı çektirmez,

İnsanları üzmez.

 ³⁴Ülkedeki bütün tutsakları ayak altında ezmeyi,

 ³⁵Yüceler Yücesi'nin huzurunda insan hakkını saptırmayı,

 ³⁶Davasında insana haksızlık etmeyi

Rab doğru bulmaz.

 ³⁷Rab buyurmadıkça kim bir şey söyler de yerine gelir?

 ³⁸İyilikler gibi felaketler de Yüceler Yücesi'nin ağzından çıkmıyor mu?

 ³⁹İnsan, yaşayan insan

Niçin günahlarının cezasından yakınır?

 

 ⁴⁰Davranışlarımızı sınayıp gözden geçirelim,

Yine RAB'be dönelim.

 ⁴¹Ellerimizin yanısıra yüreklerimizi de göklerdeki Tanrı'ya açalım:

 ⁴²“Biz karşı çıkıp başkaldırdık,

Sen bağışlamadın.

 ⁴³Öfkeyle örtünüp bizi kovaladın,

Acımadan öldürdün.

 ⁴⁴Dualar sana erişmesin diye

Bulutları örtündün.

 ⁴⁵Uluslar arasında bizi pisliğe, süprüntüye çevirdin.

 ⁴⁶Düşmanlarımızın hepsi bizimle alay etti.

 ⁴⁷Dehşet ve çukur, kırgın ve yıkım çıktı önümüze.”

 ⁴⁸Kırılan halkım yüzünden

Gözlerimden sel gibi yaşlar akıyor.

 ⁴⁹Durup dinmeden yaş boşanıyor gözümden,

 ⁵⁰RAB göklerden bakıp görünceye dek.

 ⁵¹Kentimdeki kızların halini gördükçe

Yüreğim sızlıyor.

 ⁵²Boş yere bana düşman olanlar bir kuş gibi avladılar beni.

 ⁵³Beni sarnıca atıp öldürmek istediler,

Üzerime taş attılar.

 ⁵⁴Sular başımdan aştı, “Tükendim” dedim.

 

 ⁵⁵Sarnıcın dibinden seni adınla çağırdım, ya RAB;

 ⁵⁶Sesimi, “Ahıma, çağrıma kulağını kapama!” dediğimi duydun.

 ⁵⁷Seni çağırınca yaklaşıp, “Korkma!” dedin.

 ⁵⁸Davamı sen savundun, ya Rab,

Canımı kurtardın.

 ⁵⁹Bana yapılan haksızlığı gördün, ya RAB,

Davamı sen gör.

 ⁶⁰Benden nasıl öç aldıklarını,

Bana nasıl dolap çevirdiklerini gördün.

 ^61-62Aşağılamalarını, ya RAB,

Çevirdikleri bütün dolapları,

Bana saldıranların dediklerini,

Gün boyu söylendiklerini duydun.

 ⁶³Oturup kalkışlarına bak,

Alay konusu oldum türkülerine.

 ⁶⁴Yaptıklarının karşılığını ver, ya RAB.

 ⁶⁵İnat etmelerini sağla,

Lanetin üzerlerinden eksilmesin.

 ⁶⁶Göklerinin altından öfkeyle kovala, yok et onları, ya RAB.

4

4. Ağıt

 ¹Altın nasıl donuklaştı,

Saf altın nasıl değişti!

Kutsal taşlar sokak başlarına dağılmış.

 ²Değerleri saf altınla ölçülen Siyon çocukları

Nasıl çömlekçi işi, toprak testi yerine sayılır oldu!

 ³Çakallar bile meme verip yavrularını emzirir,

Ama halkım çöldeki devekuşları kadar acımasız oldu.

 ⁴Susuzluktan emzikteki bebeklerin dili damağına yapışıyor,

Çocuklar ekmek istiyor, veren yok.

 ⁵Onlar ki, yemeğin en iyisini yerlerdi,

Sokaklarda perişan oldular;

Onlar ki, al giysiler içinde büyüdüler,

Çöp yığınlarını kapışır oldular.

 ^6*Halkımın suçu el değmeden, bir anda yıkılan

Sodom'un günahından daha büyüktür.

 ⁷Beyleri kardan temiz, sütten aktılar,

Bedence mercandan kızıl, laciverttaşı kadar biçimliydiler.

 ⁸Şimdiyse görünüşleri kömürden kara,

Sokaklarda tanınmaz oldular.

Bir deri bir kemiğe döndüler, odun gibi kurudular.

 ⁹Kılıçla öldürülenler kıtlıktan ölenlerden mutludur,

Çünkü kıtlıktan ölenler tarla ürününün yokluğundan yıpranarak erimekteler.

 ^10*Merhametli kadınlar çocuklarını elleriyle pişirdiler,

Halkım kırılırken yiyecek oldu bu kendilerine.

 ¹¹RAB öfkesini boşalttı, kızgın öfkesini döktü,

Temellerini yiyip bitiren ateşi Siyon'un içinde tutuşturdu.

 ¹²Dünyadaki kralların ve insanların hiçbiri

Yeruşalim kapılarından hasımların, düşmanların gireceğine inanmazdı.

 ¹³Peygamberlerinin günahı, kâhinlerinin suçu yüzündendi bu,

Çünkü onlar kentin ortasında doğruların kanını döktüler.

 ¹⁴Sokaklarda körler gibi dolaşıyorlar,

Kanla kirlendikleri için kimse giysilerine dokunamıyor.

 ¹⁵“Çekilin! Kirliler!” diye bağırdılar onlara,

“Çekilin! Çekilin! Dokunmayın!”

Kaçıp başıboş dolaştıklarında,

Öteki uluslar, “Artık burada kalmasınlar” dediler.

 ¹⁶RAB kendisi dağıttı onları,

Artık yüzlerine bakmayacak.

Kâhinleri saymadılar, yaşlılara acımadılar.

 

 ¹⁷Boş yere yardım beklemekten gözlerimizin feri sönüyor,

Gözetleme kulesinde bizi kurtaramayacak bir ulusu bekledikçe bekledik.

 ¹⁸İzlerimizi sürüyorlar,

Sokaklarımızda gezemez olduk.

Sonumuz yaklaştı, günlerimiz tükendi,

Çünkü sonumuz geldi.

 ¹⁹Bizi kovalayanlar gökteki kartallardan çevikti,

Dağların üstünde kovaladılar bizi,

Çölde bize pusu kurdular.

 ²⁰Yaşam soluğumuz,

RAB'bin meshettiği* kral onların çukurunda yakalandı;

Hani onun için, “Ulusların arasında onun gölgesinde yaşayacağız” dediğimiz.

 

 ²¹Ûs ülkesinde yaşayan Edom kızı, sevin, coş,

Ancak kâse* sana da gelecek, sarhoş olup soyunacaksın.

 ²²Ey Siyon kızı*, suçunun cezası sona erdi,

RAB bir daha seni sürgüne göndermeyecek.

Ama, ey Edom kızı, suçun yüzünden seni cezalandırıp günahlarını ortaya çıkaracak.

5

5. Ağıt

 ¹Anımsa, ya RAB, başımıza geleni,

Bak da utancımızı gör.

 ²Mülkümüz yabancılara geçti,

Evlerimiz ellere.

 ³Öksüz kaldık, babasız,

Annelerimiz dul kadınlara döndü.

 ⁴Suyumuzu parayla içtik,

Odunumuzu parayla almak zorunda kaldık.

 ⁵Bizi kovalayanlar ensemizde,

Yorgun düştük, rahatımız yok.

 ⁶Ekmek için

Mısır'a, Asur'a el açtık.

 ⁷Atalarımız günah işledi,

Ama artık onlar yok;

Suçlarının cezasını biz yüklendik.

 ⁸Köleler üstümüzde saltanat sürüyor,

Bizi ellerinden kurtaracak kimse yok.

 ⁹Çöldeki kılıçlı haydutlar yüzünden

Ekmeğimizi canımız pahasına kazanıyoruz.

 ¹⁰Kıtlığın yakıcı sıcağından

Derimiz fırın gibi kızardı.

 ¹¹Siyon'da kadınların,

Yahuda kentlerinde erden kızların ırzına geçtiler.

 ¹²Önderler ellerinden asıldı,

Yaşlılar saygı görmedi.

 ¹³Değirmen taşını gençler çevirdi,

Çocuklar odun yükü altında tökezledi.

 ¹⁴Yaşlılar kent kapısında oturmaz oldu,

Gençler saz çalmaz oldu.

 ¹⁵Yüreğimizin sevinci durdu,

Oyunumuz yasa döndü.

 ¹⁶Taç düştü başımızdan,

Vay başımıza!

Çünkü günah işledik.

 ¹⁷Bu yüzden yüreğimiz baygın,

Bunlardan ötürü gözlerimiz karardı.

 ¹⁸Viran olan Siyon Dağı'nın üstünde

Çakallar geziyor!

 

 ^19*Ama sen, sonsuza dek tahtında oturursun, ya RAB,

Egemenliğin kuşaklar boyu sürer.

 ²⁰Niçin bizi hep unutuyorsun,

Neden bizi uzun süre terk ediyorsun?

 ²¹Bizi kendine döndür, ya RAB, döneriz,

Eski günlerimizi geri ver.

 ²²Bizi büsbütün attıysan,

Bize çok öfkelenmiş olmalısın.